Een vrijstaande woning verliest warmte aan alle zijden, vier gevels, het dak en de vloer. Het warmteverlies is het grootst van alle woningtypen, maar het besparingspotentieel na isolatie ook. Besparing van 45 tot 65% op de stookkosten is realistisch.
Een vrijstaande woning heeft vier buitengevels, een groot dakoppervlak en vaak een grote vloer. Het warmteverlies is daardoor het hoogst van alle woningtypen. Het gasverbruik van een ongeïsoleerde vrijstaande woning bedraagt gemiddeld 2.500–3.500 m³ per jaar. Na volledige schilisolatie daalt dit naar 1.000–1.500 m³, een besparing van 45 tot 65%. De investering bedraagt €8.000–€18.000 vóór subsidie, afhankelijk van het oppervlak. De terugverdientijd is 5 tot 9 jaar.
Een vrijstaande woning deelt geen muren met buren. Alle vier de gevels grenzen aan de buitenlucht, het dak ligt volledig bloot en de vloer rust op een koude kruipruimte. Het totale oppervlak waardoor warmte ontsnapt is twee tot drie keer zo groot als bij een tussenwoning. Bij een ongeïsoleerde vrijstaande woning bedraagt het gasverbruik gemiddeld 2.500–3.500 m³ per jaar, tegenover 1.400–1.800 m³ voor een vergelijkbare tussenwoning.
Vrijstaande woningen variëren sterk in bouwjaar en constructie. Vooroorlogse villa's hebben vaak massieve muren zonder spouw, gevelisolatie aan de binnen- of buitenzijde is dan het alternatief. Woningen uit de jaren 60–80 hebben doorgaans een ruime spouw die goed te isoleren is. Moderne vrijstaande woningen (na 2000) zijn beter geïsoleerd maar kunnen op onderdelen nog verbeterd worden. Het grote vloeroppervlak (80–120 m²) maakt vloerisolatie extra rendabel.
Bij een vrijstaande woning adviseren wij alle drie de basismaatregelen: spouwmuurisolatie (of gevelisolatie bij massieve muren), vloerisolatie en dakisolatie. Het effect van elke maatregel is bij een vrijstaande woning groter dan bij een tussenwoning, omdat het te isoleren oppervlak groter is. Aanvullend is HR++ of triple glas waardevol, vrijstaande woningen hebben vaak meer raamoppervlak dan rijtjeshuizen.
Bij een gemiddelde vrijstaande woning (bouwjaar 1975, gasverbruik 3.000 m³) levert spouwmuurisolatie circa 600 m³ besparing (20%), dakisolatie circa 700 m³ (23%) en vloerisolatie circa 350 m³ (12%). Totaal: circa 1.650 m³ minder gas per jaar, een besparing van circa €1.650 per jaar. De investering (€8.000–€18.000) is hoger, maar de absolute besparing ook.
ISDE-subsidie is beschikbaar voor alle maatregelen. Bij een vrijstaande woning is het subsidiebedrag in euro's hoger vanwege het grotere oppervlak. De verdubbeling van het subsidiebedrag per m² maakt een stapsgewijze aanpak financieel interessant: begin met twee maatregelen voor de verdubbeling van het subsidiebedrag per m² en voeg later de derde toe. De totale subsidie kan €1.500–€3.000 bedragen.